Proces uruchamiania systemu Windows to złożona sekwencja operacji, która zachodzi za każdym razem, gdy włączamy komputer. W tym artykule szczegółowo przeanalizujemy wszystkie etapy bootowania systemu Windows, od momentu wciśnięcia przycisku zasilania aż do pojawienia się pulpitu.
BIOS/UEFI – pierwszy krok do uruchomienia systemu
Po naciśnięciu przycisku zasilania, pierwszym elementem, który rozpoczyna pracę, jest BIOS (Basic Input/Output System) lub jego nowsza wersja – UEFI (Unified Extensible Firmware Interface). Ten wbudowany w płytę główną program przeprowadza test POST (Power-On Self-Test), sprawdzając poprawność działania podstawowych komponentów sprzętowych. Podczas tego procesu następuje inicjalizacja i konfiguracja wszystkich wykrytych urządzeń, takich jak procesor, pamięć RAM, dyski twarde czy karty rozszerzeń.
Trzeba podkreślić, że UEFI oferuje znacznie więcej możliwości niż tradycyjny BIOS – obsługuje większe dyski, zapewnia lepsze zabezpieczenia i oferuje nowocześniejszy interfejs użytkownika. W przypadku wykrycia błędów podczas testu POST, system informuje nas o tym za pomocą charakterystycznych sygnałów dźwiękowych lub kodów błędów.
Bootloader i inicjalizacja systemu Windows
Po pomyślnym zakończeniu testu POST, kontrolę przejmuje program rozruchowy Windows Boot Manager. Ten istotny element odczytuje informacje o konfiguracji rozruchu z pliku BCD (Boot Configuration Data) i rozpoczyna ładowanie podstawowych sterowników systemowych. Na tym etapie uruchamiany jest także program winload.exe, odpowiedzialny za załadowanie jądra systemu Windows.
Ważne jest również zrozumienie, że podczas tej fazy system wczytuje tzw. sterowniki trybu jądra, które są niezbędne do podstawowego funkcjonowania systemu. W tym momencie inicjalizowane są także usługi systemowe niskiego poziomu, przygotowując środowisko do uruchomienia bardziej zaawansowanych komponentów.
Logowanie i finalizacja startu systemu
Po załadowaniu wszystkich niezbędnych komponentów, system uruchamia proces winlogon.exe, który wyświetla ekran logowania. W tym czasie w tle inicjalizowane są kolejne usługi systemowe, procesy i sterowniki urządzeń. Istotne jest, że Windows stosuje mechanizm opóźnionego ładowania sterowników, co przyspiesza proces uruchamiania systemu.
Po zalogowaniu się użytkownika, system uruchamia powłokę explorer.exe, która wyświetla pulpit i pasek zadań. Równolegle startują programy z autostartu oraz pozostałe komponenty systemowe. Na tym etapie inicjalizowane są także wszystkie zarejestrowane usługi użytkownika oraz aplikacje, które zostały skonfigurowane do automatycznego uruchamiania przy starcie systemu.
Etapy uruchamiania systemu Windows w skrócie:
- Test POST i inicjalizacja sprzętu
- Ładowanie bootloadera
- Inicjalizacja jądra systemu
- Uruchomienie sterowników podstawowych
- Start usług systemowych
- Inicjalizacja podsystemu graficznego
- Uruchomienie procesu logowania
- Załadowanie profilu użytkownika
- Start powłoki systemu
- Uruchomienie programów autostartu
